Ο δείκτης DSO (Days Sales Outstanding) και η χρήση του
Ο δείκτης DSO (Days Sales Outstanding) και η χρήση του
Όπως ενδεχομένως να έχετε ήδη παρατηρήσει στα ‘’Οικονομικά Στοιχεία’’ Συναλλασσομένου (Πελάτη ή Προμηθευτή), υφίσταται σε ένα ERP ο δείκτης DSO σε δύο εκδόσεις :
- Δείκτης DSO βάση Υπολοίπου και,
- Δείκτης DSO βάση Ανοικτού υπολοίπου.

Εκτός από τα οικονομικά στοιχεία του συναλλασσομένου ο δείκτης αυτός εμφανίζεται και σε κάποιες εκτυπώσεις οικονομικής υφής π.χ. καρτέλες, κλπ.
Ο δείκτης αυτός είναι ένας διεθνής οικονομικός δείκτης και αποτελεί ένα κρίσιμο στοιχείο, το οποίο αποτυπώνει σε μια μόνο ένδειξη σημαντικά δεδομένα που αφορούν την οικονομική μας σχέση με το πελάτη, ή τον προμηθευτή, τα οποία κατ’ επέκταση επηρεάζουν και την συνολική χρηματοοικονομική εικόνα της εταιρείας μας. Παρακολουθώντας τους δείκτες αυτούς μπορούμε να γνωρίζουμε με μια ματιά πόσο σημαντικός είναι ο κάθε πελάτης, για την κατάσταση των χρηματοροών (ταμειακών ροών) της εταιρείας μας, ή αντίστοιχα, πόσο σημαντικοί είμαστε εμείς για τον εκάστοτε προμηθευτή μας.
- Πως λειτουργεί σε ένα ERP :
Ο Δείκτης DSO βάση υπολοίπου ακολουθεί την εξής συνθήκη :
(Α)
——————— Χ (C)
(B)
Όπου,
Α : Ανοικτό Υπόλοιπο Πελάτη (Τρέχoν)
Β : Σύνολο Πωλήσεων Πελάτη
C : Σύνολο των Ημερών Από την Αρχή της χρονιάς έως σήμερα*
Ο Δείκτης DSO βάση Ανοιχτού υπολοίπου ακολουθεί την εξής συνθήκη :
(Α + D)
——————— Χ (C)
(B)
Όπου,
Α : Ανοικτό Υπόλοιπο Πελάτη (Τρέχoν)
Β : Σύνολο Πωλήσεων Πελάτη
C : Σύνολο των Ημερών Από την Αρχή της χρονιάς έως σήμερα*
D : Αξιόγραφα σε κατάσταση Εκκρεμότητας
*Υπάρχουν περιπτώσεις σε διάφορες οικονομικές καταστάσεις όπου αυτός ο χαρακτήρας απεικονίζει το σύνολο των ημερών (365) ενός έτους (όχι στο ERP) και είναι στη διακριτική ευχέρεια του κάθε οικονομολόγου να επιλέξει πως θα το χρησιμοποιεί. Στη έκδοση που αναφέρεται το παρόν άρθρο ο δείκτης έχει μια μεγαλύτερη ακρίβεια.
Με βάση τα παραπάνω όπως μπορούμε να καταλάβουμε, όσο μικρότερος είναι ο δείκτης αυτός, τόσο καλύτερη χρηματοροή (πληρωμές) έχουμε από τον πελάτη, ή αντιστοίχως (κάνουμε) στον προμηθευτή. Η χρησιμότητα του δείκτη αυτού είναι μεγάλη σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων πωλήσεων σε πελάτες του δικτύου μας, και λιγότερο σημαντική σε once off πωλήσεις. Εφόσον δεν υπάρχει υπόλοιπο στον πελάτη (είναι μηδενικό) ο δείκτης είναι επίσης μηδενικός και δεν έχει κάποια χρησιμότητα.
Σε περίπτωση που ο δείκτης είναι αρνητικός, αυτό συμβαίνει όταν οι πιστώσεις είναι μεγαλύτερες από τις χρεώσεις, (προπληρωμών, κλπ) και αυτοί οι πελάτες είναι που δίνουν μεγάλη ευελιξία στα ταμειακά διαθέσιμα της εταιρείας μας.
Γενικά για το DSO από την Wikipedia :
https://en.wikipedia.org/wiki/Days_sales_outstanding

Παράδειγμα χρήσης του DSO για ταμειακό προγραμματισμό, σε συνδυασμό με άλλους οικονομικούς δείκτες :
Ο ταμειακός προγραμματισμός (cash flow management) είναι η πολυτιμότερη διαδικασία που δύναται να έχει μία επιχείρηση, καθώς σε αυτή ενσωματώνονται όλες οι επιμέρους πολιτικές που ακολουθεί :
- Πολιτικές Πωλήσεων & Μικτών Κερδών
- Πολιτικές Αγορών
- Πολιτικές σταθερών και μεταβλητών Εξόδων
- Επενδυτικές Πολιτικές
- Πολιτικές Διαχείρισης Αποθεμάτων
- Πολιτικές Πιστώσεων προς πελάτες
- Πολιτικές Διαθεσίμων Ασφαλείας
- Μερισματική Πολιτική
- Πολιτικές Πιστώσεων από Προμηθευτές
- Πολιτικές Χρηματοδοτήσεων από Τράπεζες
- Πολιτικές Αυτοχρηματοδότησης
Διαθέτουμε τρία είδη ταμιακού προγραμματισμού
- Το ετήσιο (annual) Cash Flow, που αποτελεί συνέχεια της εκπόνησης των ετησίων Προϋπολογισμών Πωλήσεων, Κόστους Πωληθέντων, Μικτών Κερδών και Εξόδων (annual budget)
- Το βραχυπρόθεσμο (sort-term) Cash Flow, που είναι συνήθως 2μηνης διάρκειας και επηρεάζεται από πραγματικά γεγονότα και εκτιμήσεις (forecasts)
- Αυτόν που προκύπτει μέσα από ένα μεσοπρόθεσμο Business Plan, μέσω της κατάστασης των Ταμιακών Ροών
Ας μιλήσουμε λίγο για την 1η περίπτωση. Γιατί είναι τόσο σημαντική η διαδικασία του ετησίου Ταμιακού Προγραμματισμού ;
- Μέσω του ταμιακού προϋπολογισμού / προγραμματισμού, αναγνωρίζονται οι βραχυχρόνιες ανάγκες σε μετρητά και οι πηγές χρηματοδότησης
- Ο ταμειακός προγραμματισμός είναι το βασικό μέσο πρόβλεψης του ύψους των απαιτούμενων κεφαλαίων και της χρονικής στιγμής που θα χρειαστούν.
Σκοπός του ταμειακού προγραμματισμού, είναι να αναδεικνύει ΕΓΚΑΙΡΩΣ την υπερεπάρκεια ή την ανεπάρκεια των χρηματικών διαθεσίμων προς κάλυψη των τρεχουσών υποχρεώσεων
Ας δούμε λίγο κάποιους από τους παράγοντες που επηρεάζουν τον ταμειακό προγραμματισμό (δεν είναι και λίγοι !)
- Οι αξίες των πωλήσεων, των αγορών, του κόστους πωληθέντων και τέλος των μικτών κερδών σε σχέση με τα έξοδα (χωρίς τις αποσβέσεις)
- Οι αξίες των επενδύσεων (εγκαταστάσεις, μηχανήματα, μεταφορικά μέσα, λοιπός εξοπλισμός)
- Οι χρόνοι αποθήκευσης – DIO (πολιτική αποθεμάτων)
- Οι χρόνοι είσπραξης – DSO (πιστωτική πολιτική)
- Οι χρόνοι πληρωμής των υποχρεώσεων – DPO (πιστωτική πολιτική)
- Η μερισματική πολιτική
- Το ύψος των ετήσιων επισφαλών πελατών
- Το ύψος των ετήσιων απαξιωμένων αποθεμάτων
- Λοιπά έσοδα και έξοδα
Κεφάλαιο Κίνησης – Working Capital
Στο ενεργητικό του ισολογισμού έχουν καταχωρηθεί οι χρήσεις των κεφαλαίων, δείχνει δηλαδή συνολικά την επένδυση της εταιρίας. Βασικά οι λογαριασμοί διακρίνονται σε δύο μεγάλες ομάδες, η μια των παγίων και η άλλη του κυκλοφορόντος.
Η διαφορά μεταξύ τους έγκειται στο χρόνο τον οποίο θα χρειαστούν τα κεφάλαια, που έχουν δεσμευθεί σε καθεμιά από αυτές, να μετατραπούν σε μετρητά και εισέλθουν εκ νέου στο λειτουργικό κύκλωμα. Το κυκλοφορούν δείχνει την ικανότητα της επιχείρησης να εξοφλεί τις υποχρεώσεις οι οποίες λήγουν σε διάστημα βραχύτερο του έτους ενώ το πάγιο την επένδυση σε παραγωγικά μέσα.
Στο παθητικό έχουν καταχωρηθεί τα κεφάλαια με βάση τον φορέα, σε ίδια και ξένα. Τα ξένα κεφάλαια, οι δανεισμοί δηλαδή και οι πιστώσεις καταχωρούνται στις υποχρεώσεις με κριτήριο την προέλευση και τη διάρκεια. Τα ξένα διαφέρουν μεταξύ τους στο χρόνο εντός του οποίου πρέπει να εξοφληθούν και οι λογιστές ανάλογα τα τοποθετούν στην ομάδα των βραχυπρόθεσμων ή μακροπρόθεσμων λογαριασμών
- Κυκλοφορούν Ενεργητικό:
- Τα κεφάλαια με χρήση των οποίων θα εξοφληθούν οι βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις προέρχονται από τις πωλήσεις των προϊόντων ή των υπηρεσιών και μέχρι τη μετατροπή τους σε μετρητά και τη χρησιμοποίηση τους για την πληρωμή των υποχρεώσεων που λήγουν είναι καταχωρημένα σε μια των προηγουμένων ομάδων λογαριασμών του κυκλοφορούντος.
- Τροφοδότης δηλαδή του κυκλοφορούντος είναι οι αγορές των εμπορευμάτων, των πρώτων και άλλων υλών, τα ημικατεργασμένα και τα έτοιμα προϊόντα, ομάδα λογαριασμών γνωστή σαν Αποθέματα.
- Τροφοδότης επίσης του κυκλοφορούντος είναι οι πωλήσεις, η οποία συνεπάγεται την άμεση δημιουργία μετρητών ή τη βαθμιαία μετατροπή των επί πιστώσει πωλήσεων σε μετρητά, ομάδα λογαριασμών γνωστή σαν Απαιτήσεις.
- Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις:
- Η προέλευση των κεφαλαίων που χρηματοδότησαν το Ενεργητικό βρίσκεται στο Παθητικό του ισολογισμού, βασικά στην ομάδα των λογαριασμών των βραχυπρόθεσμων υποχρεώσεων, χωρίς να αποκλείεται η χρήση και μακροπρόθεσμων κεφαλαίων στη χρηματοδότηση του κυκλοφορούντος.
Κεφάλαιο Κίνησης
Είναι η – εκάστοτε – διαφορά ανάμεσα στο κυκλοφορούν Ενεργητικό και τις Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις μίας επιχείρησης. Είναι επίσης γνωστή και ως καθαρό κεφάλαιο κίνησης (net working capital ).
Δείκτες Κεφαλαίου Κίνησης
- Κυκλοφορούν Ενεργητικό – Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
- Κυκλοφορούν Ενεργητικό / Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις
Η διαφορά θα πρέπει να είναι πάντα μεγαλύτερη του μηδενός και το κλάσμα μεγαλύτερο της μονάδας. Στην περίπτωση αυτή, μία επιχείρηση δύναται να εξοφλήσει τις υποχρεώσεις της από την ρευστοποίηση του Ενεργητικού της, χωρίς να απαιτείται να ρευστοποιήσει τα πάγια περιουσιακά στοιχεία (που σε κάθε περίπτωση δύσκολα, ιδίως σε περιόδους ύφεσης, ρευστοποιούνται).
Ως δείκτη (KPI) χρησιμοποιούμε τον Δείκτη Γενικής Ρευστότητας (κλάσμα του κυκλοφορούντος ενεργητικού δια τις βραχυπρόθεσμες υποχρεώσεις), ο οποίος εκτιμά την επάρκεια του κεφαλαίου κίνησης της επιχείρησης, ώστε να ανταπεξέρχεται στις υποχρεώσεις που δημιουργεί καθημερινά η λειτουργία της.
Η βασικότερη απόφαση
Η βασικότερη ίσως απόφαση που καλείται να λάβει η διοίκηση της επιχείρησης είναι το ύψος των στοιχείων κυκλοφορούντος ενεργητικού (αποθέματα, απαιτήσεις, διαθέσιμα) για ένα συγκεκριμένο ύψος πωλήσεων που προβλέπεται να πετύχει.
Η απόφαση αυτή θα καθορίσει :
- Την ικανότητα να εξυπηρετεί τις παραγγελίες της με επαρκή αποθέματα
- Την ελκυστικότητα των όρων συναλλαγής που προσφέρει στους πελάτες
- Την επάρκεια ρευστού για την πραγματοποίηση πληρωμών
- Το ύψος των ξένων κεφαλαίων (από προμηθευτές και τράπεζες) που θα χρειαστεί για να διατηρήσει τα ανωτέρω 3 στοιχεία ενεργητικού
Είναι προφανές ότι κάθε διοίκηση καλείται να ισορροπήσει δύο αντίρροπες δυνάμεις:
- Από τη μία όσο περισσότερα αποθέματα, απαιτήσεις και ρευστό διατηρεί, τόσο μεγαλύτερη η ευχέρεια να διαχειρίζεται την καθημερινότητα της
- Από την άλλη, χρειάζεται να εξασφαλίζει τα αναγκαία κεφάλαια –συνήθως ξένα – για να χρηματοδοτεί το κυκλοφορούν ενεργητικό.
Είναι κρίσιμο λοιπόν να τονιστεί ότι το ζητούμενο στη διαχείριση του κεφαλαίου κίνησης είναι η επίτευξη ισορροπίας. Μεγάλο ύψος συνεπάγεται αυξημένο κόστος χρηματοδότησης και αδρανή κεφάλαια. Χαμηλό ύψος, συνεπάγεται προβλήματα και εμπλοκές στην καθημερινή λειτουργία
Άρα, η επιδίωξη δεν είναι να ελαχιστοποιούμε ή να μεγιστοποιούμε κάποιους αριθμοδείκτες, ΑΛΛΑ ΝΑ αναλύουμε σε βάθος τις εισροές και εκροές κεφαλαίων, να εκτιμούμε τις σχεδιαζόμενες ή απρόβλεπτες μεταβολές, να ποσοτικοποιούμε τον αντίκτυπο και τελικά να διευκολύνουμε τη λήψη απόφασης
Παράδειγμα
Ας μελετήσουμε λίγο τους δύο παρακάτω Ισολογισμούς δύο διαφορετικών επιχειρήσεων, έστω του ίδιου κλάδου, οι οποίες για ευκολία να υποθέσουμε ότι είχαν κατά την χρήση 2016 παρόμοια μεγέθη στην Κατάσταση Αποτελεσμάτων (p&l).
| 31/12/2016 | 31/12/2016 | |||||||||
| ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | |||||||
| ΠΑΓΙΑ | 100 | ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ | 750 | ΠΑΓΙΑ | 100 | ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ | 750 | |||
| ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ | 300 | 12% | ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ | 400 | ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ | 200 | 8% | ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ | 1.200 | |
| ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ | 1.800 | 73% | ΔΑΝΕΙΑ | 1.200 | ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ | 600 | 24% | ΔΑΝΕΙΑ | 400 | |
| ΤΑΜ. ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ | 350 | 14% | ΠΙΣΤΩΤΕΣ | 200 | ΤΑΜ. ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ | 1.650 | 67% | ΠΙΣΤΩΤΕΣ | 200 | |
| 2.550 | 2.550 | 2.550 | 2.550 | |||||||
| ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | 2.450 | ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | 2.450 | |||||||
| ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 1.800 | ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 1.800 | |||||||
| ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ μείον ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 650 | ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ μείον ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 650 | |||||||
| ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ / ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 1,36 | ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ / ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 1,36 | |||||||
Για ευκολία στην παρατήρηση, με πράσινο χρώμα είναι ότι σχετίζεται με Κυκλοφορούν Ενεργητικό και με πορτοκαλί χρώμα, ότι σχετίζεται με Βραχυπρόθεσμες Υποχρεώσεις.
Παρατηρούμε ότι το Working Capital είναι και στις δύο περιπτώσεις το ίδιο (είτε ως διαφορά είτε ως κλάσμα).
Άρα οι δύο διαφορετικές επιχειρήσεις φαίνεται – εκ πρώτης ματιάς – ότι διαθέτουν την ίδια Οικονομική Θέση.
Όμως παρατηρούμε ότι οι αξίες αποθεμάτων, απαιτήσεων, ταμιακών διαθεσίμων, υποχρεώσεων σε προμηθευτές και σε τράπεζες διαφέρουν. Αν κάποιος μας ρώταγε σε ποια από τις δύο θα θέλαμε να εργαζόμασταν, θα απαντούσαμε στην δεύτερη.
Το που οφείλονται οι επιμέρους διαφοροποιήσεις θα το αναλύσουμε παρακάτω.
Τα Συστατικά του Κεφαλαίου Κίνησης :
- Διοίκηση Αποθεμάτων
Τα αποθέματα στις βιομηχανικές επιχειρήσεις δεσμεύουν σημαντικό μέρος του συνόλου των κεφαλαίων κίνησης. Αν η αντιμετώπιση των αποθεμάτων δεν είναι η ορθή, μπορεί αυτά να μετατραπούν από πηγή εσόδων σε πηγή ζημιών για την επιχείρηση. Η Διοίκηση ελέγχει το ύψος της επένδυσης στα αποθέματα μέσω τεχνικών που πρέπει να αποβλέπουν στην ελαχιστοποίηση αυτής και επιτυγχάνεται με αποφάσεις που λαμβάνει
- για τον προσδιορισμό εκείνου του μεγέθους της παραγγελίας ή παραγωγής στην οποία δεσμεύονται τα λιγότερα κεφάλαια και
- της χρονικής στιγμής που θα δοθεί η παραγγελία.
Η ποσότητα της οικονομικής παραγγελίας είναι η τεχνική που προσδιορίζει το άριστο μέγεθος της παραγγελίας ενώ η τεχνική του σημείου παραγγελίας ορίζει το άριστο χρονικό σημείο στο οποίο ενεργοποιείται η ποσότητα οικονομικής παραγγελίας.
Το απλούστερο πρότυπο διοίκησης αποθεμάτων συνδέει τα αποθέματα με τις προσδοκώμενες πωλήσεις. Συνήθως έχει σαν στόχο την ύπαρξη ορισμένης σχέσης των πωλήσεων με τα αποθέματα. Αν π.χ. οι πωλήσεις από 1.000 μονάδες ανέλθουν σε 1.500 θα απαιτηθεί αύξηση κατά 50% του αποθέματος (από 500 σε 750) αν ο στόχος είναι η ύπαρξη αποθεμάτων ετοίμων ίσων με το μισό των πωλήσεων. Το ύψος της επένδυσης σε αποθέματα παρακολουθείται με προσδιορισμό της σχέσης αυτών προς ορισμένους λογαριασμούς.
Οι σχέσεις αυτές, που αποκτούν σημασία όταν συγκριθούν με τις αντίστοιχες των περασμένων ετών ή του κλάδου είναι οι εξής:
- Αποθέματα σαν % των πωλήσεων
- Αποθέματα σαν % του κόστους των πωληθέντων
- Αποθέματα σαν % του κυκλοφορούντος ή συνολικού ενεργητικού
- Κυκλοφοριακή ταχύτητα αποθεμάτων
- Αποθέματα σε ημέρες πωλήσεων
- Διοίκηση Πιστώσεων.
Αυτή η μορφή χρηματοδότησης είναι κατά κάποιο τρόπο αυτόματη. Για απλή απεικόνιση υποθέτουμε ότι επιχείρηση χρειάζεται πρώτες ύλες αξίας 1.000 €. την ημέρα. Στους προμηθευτές της καταβάλλει την αξία των αγοραζόμενων μετά από ένα μήνα (30 ημέρες). Οφείλει συνεπώς κατά μέσο όρο 30 χιλ €. το μήνα. Όταν τυχόν αυξηθούν οι πωλήσεις κατά 50% θα πρέπει να αυξηθούν και οι αγορές της κατά 50%, άρα και το χρέος προς τους προμηθευτές κατά το ίδιο ποσοστό, από 30 χιλ €. συγκεκριμένα σε 45 χιλ. Αυτομάτως δηλαδή η επιχείρηση χρηματοδοτείται με 15 χιλ. μετρητά επιπλέον το μήνα. Αύξηση επίσης της χρηματοδότησης επέρχεται όταν η περίοδος για την οποία παραχωρείται η πίστωση αυξηθεί.
- Κύκλος Μετατροπής Μετρητών (Cash Conversion Cycle – CCC)
Ο κύκλος ταμιακής μετατροπής είναι το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ των πληρωμών που έκανε η επιχείρηση (για τις αγορές παγίων, αποθεμάτων, εξόδων) και των ταμιακών εισπράξεων ως αποτέλεσμα – κυρίως – των πωλήσεων.
Εμπορικός κύκλος είναι η διαδικασία μετατροπής των μετρητών σε αποθέματα με σκοπό τη δημιουργία πωλήσεων, δηλαδή τιμολογίων, τα οποία όταν εισπραχθούν, μετατρέπονται ξανά σε μετρητά..
Στον κύκλο παρεμβάλλονται οι προμηθευτές της επιχείρησης, καθώς για την αγορά των αποθεμάτων (συνήθως) δεν απαιτείται εξόφληση της μετρητοίς. Άρα, θεωρητικά, μια επιχείρηση η οποία εξοφλεί τους προμηθευτές της αφού εισπράξει από τους πελάτες της, μπορεί να λειτουργεί χωρίς δεσμευμένα μετρητά.
Δηλαδή Κύκλος Μετατροπής Μετρητών CCC = DSO + DOI – DPO
Όπου
(Dio) = Days Inventory Outstanding
(Dso) = Days Sales Outstanding
(Dpo) = Days Payables Outstanding
Διαφορετικά,
Κύκλος Μετατροπής Μετρητών (σε ημέρες) = Μέσος Χρόνος Είσπραξης (ΜΧΕ) + Μ. Χρόνος Αποθήκευσης (ΜΧΑ) – Μ. Χρόνος Πληρωμής (ΜΧΠ)
Τρόπος υπολογισμού των ανωτέρω δεικτών :
- Ετήσιος ΜΧΑ = Μέσο Υπόλοιπο Πελατών έτους Χ 365 : συνολική Αξία Τιμολογίων Χρήσης. Ο δείκτης αυτός μας ενημερώνει το πόσες ημέρες- κατά μέσο όρο – μεσολαβούν από την πώληση μέχρι και την είσπραξη
- Ετήσιος ΜΧΑ = Μέσο Υπόλοιπο Αποθεμάτων έτους Χ 365 : Αξία Κόστους Πωληθέντων. Ο δείκτης αυτός μας ενημερώνει το πόσες ημέρες- κατά μέσο όρο – μεσολαβούν από την αγορά αποθεμάτων μέχρι και την πώληση
- Ετήσιος ΜΧΠ εμπορευμάτων = Μέσο Υπόλοιπο Προμηθευτών έτους Χ 365 : συνολική Αξία Αγορών Εμπορευμάτων. Ο δείκτης αυτός μας ενημερώνει το πόσες ημέρες- κατά μέσο όρο – μεσολαβούν από την αγορά αποθεμάτων μέχρι και την πληρωμή τους στους προμηθευτές.
Ας επανέλθουμε στο προηγούμενο παράδειγμα
| 31/12/2016 | 31/12/2016 | |||||||||
| ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | |||||||
| ΠΑΓΙΑ | 100 | ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ | 750 | ΠΑΓΙΑ | 100 | ΙΔΙΑ ΚΕΦΑΛΑΙΑ | 750 | |||
| ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ | 300 | 12% | ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ | 400 | ΑΠΟΘΕΜΑΤΑ | 200 | 8% | ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΕΣ | 1.200 | |
| ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ | 1.800 | 73% | ΔΑΝΕΙΑ | 1.200 | ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ | 600 | 24% | ΔΑΝΕΙΑ | 400 | |
| ΤΑΜ. ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ | 350 | 14% | ΠΙΣΤΩΤΕΣ | 200 | ΤΑΜ. ΔΙΑΘΕΣΙΜΑ | 1.650 | 67% | ΠΙΣΤΩΤΕΣ | 200 | |
| 2.550 | 2.550 | 2.550 | 2.550 | |||||||
| ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | 2.450 | ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | 2.450 | |||||||
| ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 1.800 | ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 1.800 | |||||||
| ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ μείον ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 650 | ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ μείον ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 650 | |||||||
| ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ / ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 1,36 | ΚΥΚΛ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ / ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ | 1,36 | |||||||
Η δεύτερη επιχείρηση έχει απαιτήσεις από πελάτες 600 και η πρώτη 1.800. Τι κάνει διαφορετικό αφού έχουν τον ίδιο τζίρο ?
Η απάντηση είναι παρακάτω.
Δύο επιχειρήσεις με τον ίδιο τζίρο, αν η μία εισπράττει στις 30 ημέρες και η άλλη στις 120 ημέρες, η δεύτερη θα έχει 4πλάσια υπόλοιπα πελατών από την πρώτη.
| Ιαν-17 | Φεβ-17 | Μαρ-17 | Απρ-17 | |
| Έστω αξία επί πιστώσει τιμολογήσεων, ανά μήνα | 100 | 100 | 100 | 100 |
| Αν η επιχείρηση εισπράττει τις πωλήσεις κάθε : | ||||
| a. 30 ημέρες, τότε οι πελάτες στο τέλος κάθε μήνα θα τις χρωστούν | 100 | 100 | 100 | 100 |
| b. 60 ημέρες, τότε οι πελάτες στο τέλος κάθε μήνα θα τις χρωστούν | 200 | 200 | 200 | 200 |
| c. 90 ημέρες, τότε οι πελάτες στο τέλος κάθε μήνα θα τις χρωστούν | 300 | 300 | 300 | 300 |
| d. 120 ημέρες, τότε οι πελάτες στο τέλος κάθε μήνα θα τις χρωστούν | 400 | 400 | 400 | 400 |
Το ίδιο συμβαίνει και με τα αποθέματα. Αν δύο επιχειρήσεις με το ίδιο κόστος πωληθέντων, επιλέγουν η μεν πρώτη να διαθέτει αποθέματα για τις επόμενες 30 ημέρες και η δεύτερη για τις επόμενες 120 ημέρες, τότε η δεύτερη θα έχει 4πλάσια αποθέματα από την πρώτη :
| Ιαν-17 | Φεβ-17 | Μαρ-17 | Απρ-17 | |
| Έστω αξία κόστους πωληθέντων, ανά μήνα | 80 | 80 | 80 | 80 |
| Αν η επιχείρηση επιλέξει να διαθέτει αποθέματα για τις πωλήσεις τις επόμενες | ||||
| a. 30 ημέρες, τότε τα αποθέματα στο τέλος κάθε μήνα θα ανέρχονται | 80 | 80 | 80 | 80 |
| b. 60 ημέρες, τότε τα αποθέματα στο τέλος κάθε μήνα θα ανέρχονται | 160 | 160 | 160 | 160 |
| c. 90 ημέρες, τότε τα αποθέματα στο τέλος κάθε μήνα θα ανέρχονται | 240 | 240 | 240 | 240 |
| d. 120 ημέρες, τότε τα αποθέματα στο τέλος κάθε μήνα θα ανέρχονται | 320 | 320 | 320 | 320 |
Κάτι αντίστοιχο που συμβαίνει με τις επί πιστώσει πωλήσεις, συμβαίνει και με τις επί πιστώσει αγορές :
| Ιαν-17 | Φεβ-17 | Μαρ-17 | Απρ-17 | |
| Έστω αξία επί πιστώσει αγορών , ανά μήνα | 90 | 90 | 90 | 90 |
| Αν η επιχείρηση πληρώνει κάθε : | ||||
| a. 120 ημέρες, τότε θα χρωστάμε σε προμηθευτές, στο τέλος κάθε μήνα | 360 | 360 | 360 | 360 |
| b. 90 ημέρες, τότε θα χρωστάμε σε προμηθευτές, στο τέλος κάθε μήνα | 270 | 270 | 270 | 270 |
| c. 60 ημέρες, τότε θα χρωστάμε σε προμηθευτές, στο τέλος κάθε μήνα | 180 | 180 | 180 | 180 |
| d. 30 ημέρες, τότε θα χρωστάμε σε προμηθευτές, στο τέλος κάθε μήνα | 90 | 90 | 90 | 90 |
Είναι κρίσιμο λοιπόν να τονιστεί ότι το ζητούμενο στη διαχείριση του κυκλοφορούντος ενεργητικού είναι η επίτευξη ισορροπίας.
- Μεγαλύτερο ύψος από το βέλτιστο, συνεπάγεται αυξημένο κόστος χρηματοδότησης
- Χαμηλότερο ύψος από το βέλτιστο, συνεπάγεται προβλήματα στην καθημερινή λειτουργία
Άρα, η επιδίωξη δεν είναι να ελαχιστοποιούμε ή να μεγιστοποιούμε κάποιους αριθμοδείκτες, ΑΛΛΑ ΝΑ αναλύουμε και να εκτιμούμε τις σχεδιαζόμενες ή απρόβλεπτες μεταβολές της δραστηριότητας.
Παράδειγμα
Στον παρακάτω πίνακα βλέπουμε τις ανάγκες σε ξένα κεφάλαια που δημιουργεί η μία αύξηση του Ενεργητικού ως αποτέλεσμα αύξησης των ημερών αποθήκευσης (DIO) και των ημερών είσπραξης (DSO). Σε επόμενα άρθρα μας θα ασχοληθούμε εμπεριστατωμένα με τέτοια παραδείγματα που καταδεικνύουν πώς και πόσο δύναται μία επιχείρηση να κινδυνεύσει από τις πολιτικές σε θέματα διαχείρισης αποθεμάτων και πιστώσεων.
| ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ | ΣΕΝΑΡΙΟ 1 | ΣΕΝΑΡΙΟ 2 | ||||
| 2010 | 2011 | 2011 | ||||
| ΜΕΣΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΕΙΣΠΡΑΞΗΣ |
|
90 | ||||
| ΜΕΣΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΠΛΗΡΩΜΗΣ | 0 | 0 | ||||
| ΜΕΣΟΣ ΧΡΟΝΟΣ ΑΠΟΘΗΚΕΥΣΗΣ |
|
120 | ||||
| ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟ | ||||||
| ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ | ΣΕΝΑΡΙΟ 1 | ΣΕΝΑΡΙΟ 2 | ||||
| ΑΝΑΠ/ΣΤΗ ΑΞΙΑ ΠΑΓΙΩΝ & ΜΑΚΡ ΑΠΑΙΤΗΣΕΙΣ | 930.846 | 874.846 | 874.846 | |||
| ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ | 1.952.876 | 2.824.876 | 3.766.501 | |||
| ΠΡΟΚΑΤΑΒ ΓΙΑ ΑΓΟΡΕΣ ΑΠΟΘΕΜΑΤΩΝ | 0 | 0 | 0 | |||
| ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΠΕΛΑΤΩΝ | 4.968.423 | 2.919.038 | 4.378.558 | |||
| ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΗ ΦΟΡΟΥ | 225.004 | 682.844 | 682.844 | |||
| ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΛΟΙΠΩΝ ΧΡΕΩΣΤΩΝ | 122.892 | 122.892 | 122.892 | |||
| ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΔΙΑΘΕΣΙΜΩΝ | 520.695 | 520.695 | 520.695 | |||
| ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ | 4.394 | 4.394 | 4.394 | |||
| ΣΥΝΟΛΑ ΕΝΕΡΓΗΤΙΚΟΥ | 8.725.130 | 7.949.585 | 10.350.729 | |||
| ΠΑΘΗΤΙΚΟ | ||||||
| ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΑ | ΣΕΝΑΡΙΟ 1 | ΣΕΝΑΡΙΟ 2 | ||||
| ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΙΔΙΩΝ ΚΕΦΑΛΑΙΩΝ | 1.742.993 | 3.336.295 | 3.336.295 | |||
| ΥΠΟΛΟΙΠΟ ΜΑΚΡ ΥΠΟΧΡ | 0 | 0 | ||||
| ΕΜΠΟΡΙΚΟ ΥΠΟΛ ΠΡΟΜΗΘΕΥΤΩΝ | 3.154.163 | 0 | 0 | |||
| ΥΠΟΛ ΥΠΟΧΡ ΣΕ ΦΟΡΟ & ΠΡΟΚΑΤΑΒΟΛΗ | 675.012 | 1.365.687 | 1.365.687 | |||
| ΥΠΟΛ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΣΕ ΦΠΑ | 249.525 | 274.477 | 274.477 | |||
| ΥΠΟΛ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ ΣΕ ΑΣΦΑΛ ΤΑΜΕΙΑ | 72.000 | 72.000 | 72.000 | |||
| ΥΠΟΛΟΙΠΩΝ ΛΟΙΠΩΝ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΩΝ | 526.045 | 526.045 | 526.045 | |||
| ΜΕΤΑΒΑΤΙΚΟΙ ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΙ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ | 10.393 | 10.393 | 10.393 | |||
| ΣΥΝΟΛΑ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ (εκτός Δανείων) | 6.430.131 | 5.584.898 | 5.584.898 | |||
| Προκύπτον Υπόλοιπο Δανείων | 2.294.999 | 2.364.687 | 4.765.832 | |||
| ΣΥΝΟΛΑ ΠΑΘΗΤΙΚΟΥ | 8.725.130 | 7.949.585 | 10.350.729 | |||
| άρα : ΑΝΑΓΚΕΣ ΣΕ νέο ΚΕΦ. ΚΙΝΗΣΗΣ | 69.688 | 2.470.833 | ||||
H χρηματοδότηση του Κεφαλαίου Κίνησης
Με τον όρο βραχυπρόθεσμη πίστωση νοείται το χρέος που πρέπει να εξοφληθεί εντός ενός έτους. Υπάρχουν τέσσερις βασικές πηγές βραχυπρόθεσμης χρηματοδότησης (με υποκατηγορίες η κάθε μία) για τις εμπορικές και βιομηχανικές επιχειρήσεις.
- Η εμπορική πίστωση μεταξύ επιχειρήσεων. Η εμπορική πίστωση αναφέρεται στη βραχυπρόθεσμη πίστωση που δίνεται από τον προμηθευτή στον αγοραστή, στο πλαίσιο συναλλαγής όπου ο αγοραστής είναι ο τελικός καταναλωτής
- Η τραπεζική πίστωση και Θεωρητικά η βραχυπρόθεσμη τραπεζική πίστωση καλύπτει τις ανάγκες των επιχειρήσεων για μετρητά που προέρχονται από εποχικές αγορές και παραγωγή, καθώς και απροσδόκητα γεγονότα
- Η αυτοχρηματοδότηση μέσω της επανεπένδυσης μέρους των κερδών
- Τα εμπορικά χρεόγραφα (πιστωτικοί τίτλοι). Η χρηματοδότηση της επιχείρησης με πώληση εμπορικών χρεογράφων έκδοσης της συναντάται σε ανεπτυγμένες χώρες. Τα εμπορικά χρεόγραφα αποτελούν μη εγγυημένους βραχείας διάρκειας διαπραγματεύσιμους πιστωτικούς τίτλους που πωλούνται στις χρηματαγορές με μειωμένο επιτόκιο σε σχέση με το τραπεζικό επιτόκιο χορήγησης.
Εισαγωγή στον Ταμειακό Προγραμματισμό
Σε επόμενα άρθρα μας, θα αναφερθούμε αναλυτικά σε μεθοδολογίες διαμόρφωσης ενός ετησίου προϋπολογιστικού πλάνου. Ας παραθέσουμε όμως τώρα συνοπτικά, τι θα πρέπει η σύνταξη ενός ετησίου πλάνου να λαμβάνει υπόψη της :
- Την πορεία των προβλεπόμενων πωλήσεων
- Τα όρια ασφαλείας των διαθεσίμων μετρητών
- Τα εισπράξιμα ανοιχτά υπόλοιπα των επιταγών κατά την έναρξη
- Τα εισπράξιμα αξιόγραφα στο χαρτοφυλάκιο κατά την έναρξη
- Τις πωλήσεις μετρητοίς
- Τον χρόνο είσπραξης των αξιόγραφων που θα εισπραχθούν
- Τον χρόνο λήξης των αξιόγραφων
- Τις επισφάλειες
- Τα περιθώρια μικτών κερδών
- Την απογραφή έναρξης των εμπορεύσιμων αποθεμάτων
- Τα όρια ασφαλείας των αποθεμάτων
- Τα ανοιχτά υπόλοιπα των προμηθευτών κατά την έναρξη
- Τις μεταχρονολογημένες επιταγές προς προμηθευτές κατά την έναρξη
- Την πορεία των προβλεπόμενων αγορών
- Τον χρόνο πληρωμής των αγορών
- Τις επενδύσεις που θα πληρωθούν μέσα στην εξεταζόμενη χρήση
- Τα επιμέρους ύψη των δαπανών και τον τρόπο πληρωμής εκάστου
- Το ποσοστό προεξόφλησης των επιταγών πελατείας για την λήψη χορήγησης
Οι εκτιμήσεις γίνονται αρχικά σε επίπεδο ετήσιας χρήσης, στη συνέχεια αναλύεται σε μηνιαίο προϋπολογισμό και τέλος εξειδικεύεται σε ημερήσιο ταμειακό προγραμματισμό, ως εργαλείο εκτέλεσης πληρωμών, πραγματοποίησης εισπράξεων και εν τέλει ελέγχου της ταμειακής διαχείρισης.
Γενικοί κανόνες
- Μεγάλες πιστώσεις από πωλήσεις συνεπάγονται αύξηση χρηματοοικονομικών εξόδων.
- Μειώσεις τιμών α΄ υλών μπορεί να μετακυλίωνται σε μείωση πίστωσης προμηθευτών, άρα αύξηση χ/οικονομικών
- Επέκταση πωλήσεων συνεπάγεται αύξηση εξόδων διάθεσης
- Νέες επενδύσεις συνεπάγονται αύξηση αποσβέσεων και χρηματοοικονομικών για δανεισμό
- Προσλήψεις συνεπάγονται αύξηση εξόδων διοίκησης
Βιβλιογραφία
- Weston- E. Brigham, Βασικές Αρχές Χρηματοοικονομικής Διαχείρισης Και Πολιτικής.
- Γ. Παπούλιας, Χρηματοοικονομική Διοίκηση, Αθηνά
- Εγχειρίδιο Διοίκηση Πιστώσεων – Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Οικονομικής Διοίκησης ΕΕΔΕ
- Εγχειρίδιο Ταμειακού Προγραμματισμού – Μεταπτυχιακό Πρόγραμμα Οικονομικής Διοίκησης ΕΕΔΕ
- Το παραπάνω παράδειγμα το οποίο έχει δημοσιευθεί στο περιοδικό ‘’Φορολογικός Σύμβουλος’’ παρατίθεται μετά από την ευγενική έγκριση της ZISIMATOS MANAGEMENT (https://fbsolutions.gr/arthro-mas-sto-periodiko-symvoulos/)
